S. MARIA ASSUNTA, S. STEFANO E IL BATTISTERO
(PORTOVALTRAVAGLIA)

De hoofdkerk is volledig beschreven in de aktes van het pastoraal bezoek in 1567. Het presbyterium was overdekt met een gewelf, beschilderd met een beeld van God onze Vader. Achter het altaar ware twee kleine fensters en andere kleine fensters openden zich in de muur. Eentje is nog te zien boven de zijdeur naar het plein. Hierdoor kan men zeggen dat ded kerk voor de XII eeuw gedateerd is. De rest van de kerk, overdekt met hout, heeft twee transversale bogen van metselwerk die, volgens de akte van het bezoek van San Carlo, met oude beschilderingen bedekt waren. Ook het plafond was beschilderd. In 1567 waren er 4 kleinere alteren en een hoofd altaar, deze vier waren toegewijd aan S. Bartolomeo, S. Bernardino, S. Sebastiano en S. Maria Assunta. Er waren ook meerdere fresco's in de kerk maar al flink verbleekt. Om de kerk binnen te gaan ging men drie ronde traptreden af. Jaren later, in 1596 heeft men de S. Rosario kapel gevonden. De pastoor Vagliano heeft een een zeer preciese omschrijving, van hoe de kerk in 1686 was, achtergelaten. Op het gewelf van het vierkante presbyterium zijn de vier evangelisten afgebeeld. De altaren zijn er niet meer maar er staat het al bekende altaar van de Beata Vergine del rosario en ertegenover, tegen de rechter muur in een kapel (1684) het S. Antonio da Padova altaar. De twee zijkapellen die er nu staan moeten dus in de helft van de XVII eeuw gebouwd zijn. De kerk had twee deuren, de hoofdingang en een zijdeur; in de kerk bevonden zich twee graven van belangerijke personen en aan de buitenkant, aan de rechterkant onder een portiek van de kerk, twee grote gemeenschappelijke graven. In 1786 was de kerk in een zeer slechte conditie, er worden twee specialisten bijgehaald, Francesco en Silvestro Giorgetti uit Brissago. Zij stellen voor de zijmuren te verhogen en te overdekken met gewelven en zowel de binnenkant als de voorgevel te vernieuwen. Dit voor een bedrag van 6300 Lire. Op 13 Februari 1795 was alles klaar en de kerk van Domo ziet er nu nog zo uit. De tekeningen van het project waren onvindbaar maar zijn uiteindelijk in het archief van de gemeente van Musadino teruggevonden. In de kerk staat een sinds kort gerestaureerd orgel dat uit de stiftskerk van Castiglione Olana komt.

De S. Stefano kerk, sinds kort omgebouwd tot woning, ligt aan de rechterkant van S. Maria en is ervan gescheiden door middel van het plein van het antieke kerkhof. Ook deze kerk is van voor de XI eeuw. In 1569 wordt vastgesteld dat deze kerk zeer mooi en vol met belangerijke beschilderingen is. De pastoor Vagliano schrijft dat de kerk slecht onderhouden en verlaten is. Enkele jaren later, op 6 Oktober 1735 werd er in de kerk ruzie gemaakt om het brood dat aan de armen werd verdeeld, dit was een bloedende gebeurtenis. In 1849 werd de kerk tot huis omgebouwd en het presbyterium tot het S. Luigi bedevaartsoord. De fresco's en het kruis, dat erg op het kruis van de S. Maria kerk in Lugano, door Bernardino Luini geschilderd, leek, werden zodoende veruineerd. De beschilderingen van de apostels op de zijmuren zijn ook, door het openen van twee ramen verloren gegaan. Het gewelf van het presbyterium met de beschilderingen is nog zoals vroeger. De fresco's op de muren zijn uit de XVI eeuw gedateerd en die op het voorgewelf uit de XV eeuw.

De Doopkapel van S. Giovanni Battista voor de S. Maria kerk, tussen de kerk en de doopkapel loopt een weg en om de doopkapel heen staat het vol met gebouwen. De doopkapel is cylindervormig en een klein beetje achthoekig zowel aan de binnen als aan de buitenkant. Aan de binnenkant van de kapel bevinden zich een serie bogen (eens waren het er zestien, twee per kant van de achthoek). In 1836 wer de kapel verhoogd om er een gewelf in te maken. Men kan de originele openingen zien, ookal is die aan de zuid-west kant nu dichtgtgemetseld kan men eraan zien dat het monument uit de tijd tussen de VII en X eeuw is. Het gebouw had aan de binnenkant een houten plafond en een doopskuip, deze was al in de XVII eeuw verdwenen. Aan de linkerkant van de ingang was een kleine abside, ook verdwenen.

<< Kerken, Kapellen...